OVER STIEL
Buro STIEL is een jong en ambitieus architectenburo dat werkt aan kleine en middelgrote projecten in architectuur en erfgoed.
Close
30 september 2024
De plannen liggen er al jaren, maar nu gaat het echt gebeuren: de Nieuwe Kerk in Delft ondergaat een ingrijpende verbouwing. In het voorjaar van 2025 start de metamorfose van het iconische gebouw in het hart van de stad.
Volgens directeur Nyncke Graafland-Van den Berg is die vernieuwing hard nodig. Het huidige gebouw voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. “Je koopt een duur kaartje voor de Matthäus Passion en moet naar de wc in een dixie,” zegt ze nuchter. Het is een voorbeeld van de praktische beperkingen waar de kerk steeds vaker tegenaan loopt.
Want de Nieuwe Kerk is allang niet meer alleen een plek voor kerkdiensten. Er vinden ook concerten, diners en congressen plaats. Dat maakt het gebouw veelzijdig, maar ook uitdagend. “Voor die functies zijn er eigenlijk te weinig faciliteiten. Soms gaan verhuringen daardoor niet door,” aldus Graafland-Van den Berg.
De verbouwing moet daar verandering in brengen. Er komen onder andere nieuwe toiletten, een moderne keuken en meer berg- en zaalruimte. Daarmee moet de kerk beter geschikt worden voor de uiteenlopende evenementen die er tegenwoordig plaatsvinden.
De laatste grote renovatie van de kerk vond plaats in de jaren dertig van de vorige eeuw. De komende werkzaamheden zijn een vervolg op de restauratie en herinrichting tussen 2015 en 2017, toen onder andere het bankenplan, lichtplan en de vloerverwarming werden vernieuwd. Daarna was het budget op, maar de wensen bleven groeien.
De opdracht ligt in handen van architect Ron Verduijn van architectenbureau STIEL. Hij was ook al betrokken bij de renovatie in 2015 en kent het gebouw goed.
Volgens hem is de Nieuwe Kerk een bijzonder monument. “Het is een kerk die helemaal klopt, qua afmetingen en regelmaat. Als een keurig oude dame, waar geen krulletje miszit. De tegenpool van de Oude Kerk, die juist een gezellige rommelkerk is.”
Juist die perfectie maakt de verbouwing ingewikkeld. Alles in het gebouw hangt met elkaar samen. “Als je zo’n totaalkunstwerk gaat aanpassen, moet je oppassen dat je het niet verstoort,” zegt Verduin.
Toch brengt de verbouwing ook nieuwe kansen met zich mee. Verschillende verborgen ruimtes in het gebouw worden straks weer toegankelijk gemaakt.
Zo wordt de oude wenteltrap achterin de kerk gerenoveerd, waardoor de twee kamers van de Librije – een historische bibliotheekruimte – opnieuw bereikbaar worden. Ook een grote zaal op de begane grond, waar vroeger de sacristie zat, krijgt een nieuwe functie.
In het middendeel van de kerk komt iets bijzonders: een ‘kerk in de kerk’. Deze dagkapel wordt een plek voor stilte, bezinning, het aansteken van een kaarsje of een kleine dienst. Daarnaast worden hier vier toiletten gerealiseerd. Extra sanitaire voorzieningen en een compacte nieuwe keuken komen aan de overkant van dit gedeelte.
Ook het entreeportaal krijgt een lichtere uitstraling dankzij gezandstraald glas. Boven de winkel komt een nieuwe glazen zaal voor ongeveer vijftig personen, bereikbaar via een grote eikenhouten wenteltrap. Verder wordt de oude doopkapel, die grenst aan de winkel, opnieuw toegankelijk gemaakt.
“Het idee is dat je straks in de kerk geen losse ingrepen ziet,” zegt Verduin. “Alles moet één geheel blijven. Het mag niet voelen alsof er verbouwd is.”
Voor Graafland-Van den Berg staat één ding centraal: de kerk moet een plek blijven voor de stad. “De Oude en Nieuwe Kerk zijn echt kerken voor iedereen. Er moet een programma komen dat iedereen aanspreekt.” Ze droomt hardop over nieuwe activiteiten in het gebouw. “Stel je voor: iedere dinsdag een gezamenlijke maaltijd waar iedereen uit de stad kan aanschuiven.”
Als de vergunning wordt verleend, gaat de verbouwing in het voorjaar van 2025 van start. De kerk blijft tijdens de werkzaamheden gedeeltelijk open, want er wordt gefaseerd gewerkt. Een nieuwe fase breekt aan voor de ‘oude dame’ in Delft, met respect voor het verleden, maar klaar voor de toekomst.
Buro STIEL is een jong en ambitieus architectenburo dat werkt aan kleine en middelgrote projecten in architectuur en erfgoed.
STIEL werkt met liefde aan cultureel erfgoed en nieuwe ontwerpopgaven. Wij hebben ruime ervaring op het gebied van restauratie, architectuur, herbestemming, herinrichting en combinaties hiervan.
Ledige Stede 29
8081 CS Elburg
Volg ons via LinkedIn
“Door kennis wordt een huis gebouwd, door inzicht houdt het stand.”